logo

Jacques De Coster

Kapitein–bevelhebber van het Stedelijk Gewapend Pompierskorps ...
Zoals eerder al vermeld zijn er drie Mechelse families geweest die sinds het ontstaan in 1822, steeds deel uitmaakte van het pompierskorps. Naast de familie Cluytens en Noëz was er de familie De Coster.

jdcJacques De Coster trad in dienst op 1 maart 1902. Hij woonde op de H.Speecqvest en was kleermaker van beroep. Hij was een plichtsbewust en klaarziend middenstander, een man met een hart voor zijn vak, een medewerker in het bestuur van de middenstandsorganisatie.

In nog andere middens waaronder het pompierskorps zorgde zijn onbaatzuchtige medewerkig tot beveiliging van zijn medeburgers, hij voerde het bevel op een post met gevaar voor zijn eigen leven.

Met raad en daad stond hij aan het hoofd van het Mechels brandweerkorps. Hij was door iedereen graag gezien, geen opoffering was hem teveel, hij werd dan ook door zijn manschappen op handen gedragen.

Hij iijverde als voorzitter van het Leerlingenwezen, niet enkel voor zijn vakgenoten, maar voor iedereen. Samen met zijn secretaris en bestuursleden maakte hij van het Mechels secretariaat het meest vooraanstaande van het land. In 1936 werd hij vereerd met het kruis van Eerste klas der Beroepsverenigingen.

Alle rangen in het korps doorlopen

Hij werd tot korporaal benoemd op 21 juni 1902, sergeant op 3 mei 1911, sergeant-fourier op 18 juli 1913, en onderluitenant op 5 november 1920.

Hij werd luitenant op 4 april 1930 tot hij op 3 oktober 1933 het bevelhebberschap overnam van Ere-bevelhebber J.Dogaer.
Door het bestuur van de Provinciale Bond van het brandweerwezen werd hij eveneens aangesteld als centrum-bevelhebber.

Belsignalen

De kapitein-bevelhebber was een vooruitziend man, want voor die tijd had hij al een vooruitstrevend belsignaal ingevoerd. Hoe moest men in die tijd bellen voor een brand in de stad ?

  1. In geval van brand in de stad een lang signaal bellen, daarna kort bellen volgens aanduiding van de wijk. (de stad was toen in zes wijken verdeeld)
  2. In geval van brand buiten de stad nog eens lang bellen, na kort gebeld te hebben.
  3. Vooraf te bevelen van een brand in de stad tweemaal lang bellen, daarna kort bellen volgens de aangeduide wijk.
  4. Vooraf te bevelen van een brand buiten de stad, nog tweemaal lang bellen na kort gebeld te hebben.
  5. Een uur voor elke oefening eenmaal lang bellen.
  6. Om een oefening af te bevelen, tweemaal lang bellen.
  7. Driemaal lang bellen voor een oproeping in het centrum van de stad of het brandweerlokaal.

Deze nota werd opgesteld op 1 december 1933 door Jacques De Coster.

Laatste erfgename

De kleindochter van Jacques De Coster, Jeanne De Coster woont met haar echtgenoot Arthur Van de Vijver nog steeds in Mechelen. Zij was amper acht jaar oud toen haar grootvader stierf, maar herinnert zich nog heel goed hoe fier hij was op zijn brandweerkorps. Haar vader was Emiel De Coster die in de voetsporen van zijn vader trad. Tijdens een gesprek dat ik met hen had, kwamen de vele verhalen van vroeger naar boven.
Erfstuk van de familie

Zo was er de periode tijdens de Eerste Wereldoorlog toen de stad Mechelen dagelijks bestookt werd met artillerievuur en de pompiers op verschillende plaatsen tegelijk in de stad moesten blussen. Nog een anekdote die ze vertelde is nu ondenkbaar geworden. De gewapende pompiers met sabel en geweer marcheerden in gelid naar de schietstand aan de Zavelberg, waar oefeningen werden gehouden. Nadien zakte men af naar de Grote markt.

Aangezien er in die tijd in de Merodestraat vele cafeetjes waren en men overal wel eens stopte om de dorst te lessen zorgde dit natuurlijk voor hilarische toestanden.

Staatsbegrafenis

jdcJacques De Coster overleed op 28 mei 1938 op 63 jarige leeftijd.

Vanwege zijn verdienste in het korps kreeg hij een staatsbegrafenis. De stoet vertrok vanuit zijn woning op de Hendrik Speecqvest naar de Hanswijkkerk.

Talrijke prominenten waaronder burgemeester Ridder Dessain en stadsecretaris Reyckenboer gingen voorop gevolgd door een delegatie van 18 brandweerkorpsen waaronder Antwerpen en Gent.

Om zijn verdiensten te belonen verhief Zijne Majesteit de Koning hem tot Ridder in de Leopold II orde.

Hij werd opgevolgd door Lt. Paul Noëz die op 15 februari 1939 bevelhebber werd.

Anekdotes
Zoon Emiel

Tijdens de periode van de Tweede Wereldoorlog werd bij Collegebesluit op 5 oktober 1944, Emiel De Coster, zoon van Jacques De Coster tijdelijk aangesteld als Olt.bevelhebber.

Emiel werd geboren te Mechelen op 30 oktober 1899 en woonde in de Hanswijkstraat 46, hij was gehuwd met Hendrickx Barbara en had twee kinderen.

Hij werd echter nooit officieel benoemd. Toenmalig socialistisch burgemeester Antoon Spinnoy had aan Emiel De Coster gevraagd om met zijn brandweerkorps deel te nemen aan de 1 mei stoet in de stad, hij weigerde dit principieel.

Dit was de reden van zijn niet beoeming.

Op 20 juli 1950 voert het College een reorganisatie door in het brandweerkorps met gevolg dat Emiel De Coster niet langer bevelhebber meer is.

Hij krijgt 6 maand vooropzeg en werd opgevolgd door Jozef Thues.

Tijdelijk personeel

In 1941 werd bij de stad tijdelijk personeel voor een bepaalde tijd in dienst genomen. Het werd slechts betaald voor de werkelijke gepresteerde dagen. De werkweek bestond uit 40 uren.

In geval van noodzakelijkheid kan de dag onbeperkt en de week zonder vergoeding tot 46 uren verlengd worden. De klerken werden betaald op basis van 11.000 Bf per jaar, de klasseerders en politieagenten op basis van 10.000 Bf per jaar.

Brandweerlieden werden toen betaald aan 5,50 Bf per uur.
Lees ook ...
Generic placeholder image

De grote stadsbrand in Chicago (Illinois) in 1871. Het hele verhaal op:

The Great Chicago fire

De kleindochter van Jacques De Coster werd samen met haar echtgenoot Arthur Van de Vijver in juni 2019 nog gevierd door het stadsbestuur voor hun 65-jarig huwelijksjubileum.