Evolutie en geschiedenis van het brandweerkorps

Feest bij de brandweer op 2 december 1935

Het Mechels gewapend brandweerkorps heeft op een waardige manier zijn ouderdomsdeken Georges Cluytens en meerdere makkers op een waardige wijze gevierd in de stadsschouwburg.

Een niet alledaags ereteken.

Het verlenen van eretekens is in ons land heel gewoon, wij kunnen ze gaan indelen in: Nationale Orden en eretekens, Provinciale eretekens verleend door steden en gemeenten, ook onze bisdommen beschikken over hun eigen exemplaren, zelfs onze verenigingen en federaties zijn er rijk van voorzien.

eretekensDe eretekens door steden en gemeenten verleend komen echter het minst voor.

Het hierbij afgebeelde eretekens is van zilver en weegt 66 gr, het meet: 84 x 96 mm met een ringoog inbegrepen, vermoedelijk was het bijhorende lint in de kleuren van de stad mechelen, nl. rood-geel. In feite bestaat het ereteken uit twee delen, nl. een ronde pennning met 50 mm doormeter, welke aan de voorzijde vertoont: het gehelmd wapenschild van de stad Mechelen, door twee schilhouders omgeven, dit alles op de stadsleuze: "In Fide Constans" met onderaan de naam van de graveur: J.Wiener.

Om 11 u was een grote menigte vertegenwoordigd waaronder vele brandweermannen.

Burgemeester Ridder Dessain bracht hulde aan trouwe makker Georges Cluytens die liefst 60 jaar dienst had in het korps, en zich met hart en ziel en met alle toewijding en opoffering steeds ten dienste stelde voor het korps.

Karel Dessain

Werd op 15 augustus 1871 in Mechelen geboren. Hij was de zoon van een drukker-uitgever uit Luik die zich in Mechelen gevestigd had. De familie was katholiek en welgesteld. In 1910 werd vader Pierre door Koning Albert I in de adelstand verheven. Ook Karel kreeg een adellijke titel. Vanaf 1922 mocht hij zich ridder noemen. In 1903 was hij gemeenteraadslid geworden in Mechelen en na het plotse overlijden van de katholieke burgemeester Edouard De Cocq in 1909, werd hij op 6 november burgemeester van Mechelen.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog liet hij zich opmerken door zijn verzet tegen de Duitse bezetter. In 1916 werd hij naar een Duits gevangenenkamp gedeporteerd op beschuldiging dat hij een herderlijke brief had uitgegeven van kardinaal Mercier, waarin die zijn geloof in een geallieerde overwinning onderstreepte. In feite was de brief gedrukt door Francis Dessain, de jongere broer van de burgemeester, maar het was duidelijk dat de bezetter de burgervader wilde treffen.

Na de oorlog keerde Dessain uit zijn gevangenschap terug. Vanwege zijn verdiensten tijdens de oorlog werd aan jonkheer Dessain in 1922 de adellijke titel van 'Ridder' verleend. En hij trad nog in andere opzichten in de voetsporen van zijn vader. Zo engageerde hij zich net als Pierre in de politiek.

Een buitengewoon feest

Op zondag 2 december 1935 omstreeks 10.30 u kwam het korps aan in de brandweerkazerne in de Hallestraat samen, om vandaar met de koninklijke fanfare van St.Heilwichgesticht voorop naar het stadstheater te trekken waar de officiële viering zou doorgaan. Bij deze optocht hadden zich een 15-tal officieren, afgevaardigden van andere korpsen aangesloten. Om 11 u begon de plechtigheid in de stadsschouwburg.

Meerdere ex pompiers bevonden zich tussen de menigte. Op het podium waren ondermeer: Ridder Dessain, senator en burgemeester, de heren Coolen en Van de Werf schepenen, verschillende gemeenteraadsleden en de heer Ryckeboer stadssecretaris. Na het Belgisch volkslied namen de officieren-afgevaardigden alsmede het feestende korps op het verhoog.

Bevelhebber De Coster opende de hulde aan trouwe makker Georges Cluytens welke ruim 60 jaar met hart en ziel, met alle toewijding en opoffering aan het Mechels pompierskorps is gehecht. Ook de familie Noëz werd terecht herdacht, welke van grootvader, vader en zonen sinds 100 jaar trouw en met het korps is vereningd. Ook de bevelhebbers Hertsens en Dogaer werden herdacht en gehuldigd om hun beleid en opoffering ten dienste hun medeburgers.

Schepencollege huldigt Ere-brandweermannen

Na vele weken van vergaderen werd volgens K.B van 6 mei 1933 beslist dat pompiers op 60 jaar moesten aftreden, stelde het schepencollege toch voor om een zevental brandweermannen te huldigen.
Het waren:

  • Joost Cluytens, geboren te Mechelen op 4 februari 1853. De 1e Sergeant Josse, de gedienstigheid in persoon, de stiptheid als een horloge. De nog kranige pompier vind men nog steeds terug bij brand en onheil en dat sinds 58 jaar.
  • Van den Bergh F. Geboren te Mechelen op 23 mei 1859. Frans is nog in dienst en is Fourier bij het korps en telt 38 jaar dienst, hij woonde in de Sint Katelijnestraat.
  • Marck Pol, geboren te Aalst op 4 april 1863 en wonende in de Bleekstraat. Hij had de post van Sergeant-secretaris en heeft 45 jaar dienst.
  • Cuypers J.B, geboren te Mechelen op 2 september 1863, wonende Biest 9, Sergeant en heeft 39 jaar dienst achter de rug.
  • Schroyens jan, geboren te Marcq et Bareul op 8 november 1865. Hij woonde aan de Leermarkt 26 en heeft 33 jaar dienst.
  • Jacobs Ernest, geboren te Ninove op 2 september 1872, woonde in de Hoogstraat 16. Hij is overgekomen van de “Garde Civique” (Burgerwacht) en heeft 19 jaar dienst.
  • Borremans Armand, in dienst getreden in het korps op 27 januari 1900 en heeft 34 jaar dienst.

Eretekens

De Noëz en De CosterNamens het stadsbestuur werden eretekens toegekend aan de volgende pompiers:

  • Jacques De Coster, bevelhebber, 34 jaar dienst
  • Dr.August Peeters, luitenant, geneesheer van het korps, 41 jaar dienst
  • Leopold Noëz, eerste-luitenant, 34 jaar dienst
  • Louis Noëz, onderluitenant, 25 jaar dienst
  • Remi Cluytens, sergeant, 32 jaar dienst
  • Eduard Cluytens, onderofficier, 25 jaar dienst
  • Jozef De Buyzer, sergeant-majoor, 22 jaar dienst
  • Jan Veltmans, sergeant, 35 jaar dienst

Eretekens aan Erepompiers, met name:

  • Georges Cluytens, eerste -sergeant, 60 jaar dienst
  • Armand Cluytens, sergeant, 39 jaar dienst
  • Constant Barri, sergeant, 29 jaar dienst
  • Armand Borremans, sergeant, 32 jaar dienst
  • Jan Schroyens, sergeant, 32 jaar dienst
  • Eduard Jacobs, korporaal, 24 jaar dienst
  • Jozef Maes, sergeant, 27 jaar dienst
Anekdotes
Burgemeester Dessain

Zijn burgemeesterschap werd getekend door beide wereldoorlogen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwam hij omwille van zijn verzet zelfs in een Duits gevangenenkamp terecht.

Bij zijn terugkeer werd hij als een held onthaald. Het leverde hem bovengenoemde titel van Ridder op.

Ridder Dessain

 

In 1941 dwongen de Duitsers hem om ontslag te nemen als burgemeester. Camiel Baeck werd zijn vervanger. Die laatste verdween met de noorderzon toen de Duitsers op 4 september 1944 verdreven werden.

bericht

 

Dessain nam meteen zijn ambt opnieuw waar. Amper één dag later stierf hij door een beroerte in zijn kabinet op het stadhuis. Mechelen bleef in schok achter.

Karel Patrick Jan Maria Dessain (geboren te Mechelen, 15 augustus 1871 en ✟ Mechelen, 5 september 1944)

Nuttige links
Wist je dat?

Volgens K.B van 6 mei 1933 stond dat pompiers op 60 jaar moesten aftreden. Tot op vandaag is het beroep van brandweerman nog altijd niet erkend als risicoberoep, zo zullen de brandweermannen in de toekomst zelfs langer moeten werken, gewoon onbegrijpelijk.