Evolutie en geschiedenis van het brandweerkorps

Sint-Romboutskathedraal .. een woordje geschiedenis

De huidige Sint-Romboutskathedraal is opgericht in de nabijheid van waar in de 7e eeuw een bloeiende bevolkingskern op de rechteroever van de Dijle was ontstaan.

De bouw van de driebeukige kruiskerk startte in de 13e eeuw toen het dwarsschip, het schip en drie traveeën van het koor werden gebouwd. De kerk werd in 1312 gewijd aan de Ierse missionaris Sint-Rombout of Rumoldus.

Pas na een reeks bouwcampagnes groeit de kerk uit tot de blikvanger van de stad. Ondanks de godsdienstoorlogen in de 16e eeuw, de versobering tijdens het Calvinistische bewind, de bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog en een grote brand in 1972, blijft het interieur van de kathedraal adembenemend.

Je kan er het schilderij 'Christus aan het kruis' van Antoon van Dyck bewonderen. Net zoals andere werken van onder meer Michel Coxcie, Gaspard de Crayer en Abraham Janssens. Het pronkstuk in de kerk is het hoofdaltaar van Lucas Faydherbe uit 1665.

Sint-Romboutstoren

Omstreeks 1452 wordt de eerste steen van de huidige Sint-Romboutstoren gelegd. Het plan is een toren van zo’n 167 meter hoog te bouwen, maar hij wordt niet hoger dan 97 meter. De huidige toren omvat de kraankamer, smidsekamer, klokkenkamer, uurwerkkamer, beiaardkamer met twee beiaarden, askelder en geeft uit op de Skywalk die de stad overziet. Als onderdeel van een groep van 56 belforten en kerktorens in België en Frankrijk is de toren opgenomen op de lijst van werelderfgoed van UNESCO. De Sint-Romboutstoren wordt beheerd door de stad Mechelen.

De torenbrand van 29 augustus 1972.

Het verhaal van oud brandweercommandant Georges Hendrickx.

Op 29 augustus 1972 kort na 20 uur belde de brandweer me thuis op: we zijn vertrokken voor een brand op de St Romboutstoren, de officier van wacht vraagt je dringend ter plaatse, hetgeen ik dan ook deed, maar het was niet eenvoudig om door al dat volk naar de toren te rijden. Er kwam rook uit de Shellekenstoren en van tussen het leiendak boven het koor.

De Magirusladder werd opgesteld langs de zijingang van de kerk, kant postgebouw en was juist lang genoeg, met het kleine uitschuifbare laddertje bovenaan om in het deurtje boven de zijbeuk binnen te gaan.

Bij een vroegere brandpreventie was er een droge brandleiding op de toren en kerk geplaatst alsook brandvrije compartimenteringen muren in de verschillende delen van de zolder. De jongens gingen dus via de uitgeschoven ladder op de zolder van de kerk en legden twee aanvalslijnen aan om de brand in het dakgebinte boven het altaar te bestijden. Ondertussen was de droge leiding aangesloten aan de autopomp en alzo hadden ze daarboven voldoende water en druk om te spuiten.

Aangezien de brand tussen het houten onderdak en de schalieën woedde was er voor degelijk bluswerk weinig resultaat en vergrootte de vlammenzee richting Schellekenstoren. Ik vreesde voor een uitbreing via het dak zo naar de grote toren en met enkele manschappen gingen we via de toreningang en torentrap naar de zolder boven de kerk en legden daar de nodige brandlijnen aan.

de toren blussen via de ladderOndertussen woedde de brand al in het kleine torentje en diende ik het personeel achteruit te trekken want er bestond gevaar dat de toren door de brand zijn stabiliteit zou verliezen en zou omkantelen op het dak en door zijn gewicht er door gaan en zo op de brandweerlieden zou vallen die er onder stonden.

Via mijn radio gaf ik aan de wacht opdracht om de brandweer van Antwerpen en Brussel op te roepen, ter versterking, om met hun grootste ladder van 50 m langs de zijde van de Wollemarkt de brand langs buiten te bestrijden.

Het dak boven het altaar en dat boven de zijbeuken naast de schelfthouttoren was vernield. De brandpreventie had haar nut opgebracht en het vuur tegen gehouden boven de kerk zelf en dit dank zij de droge leiding waarop boven kon aangesloten worden en de brandmuren, waar weliswaar nog geen deuren in stonden maar die toch een goede kompartimentering boden.

Naar ik later vernam diende de oorzaak van de brand gezocht te worden in werken aan de dakgoten gedurende de dag, wat het gerechterlijk onderzoek heeft vastgesteld heb ik nooit vernomen, ook de onderzoeksrechter heeft me nooit om uitleg gevraagd.

Dit is dan, in grote lijnen, mijn ervaring met de echte torenbrand van 1972, een brand die tot één van de grootse behoorde van mijn brandweercarriëre (van 1 juli 1968 tot 30 juni 1993)

Een brand die vele Mechelaars zich nog herinneren.

1954 - 1984
Weetjes

De bouw werd geleid door leden van het bouwmeestersgeslacht Keldermans waarbij de funderingswerken startten in 1449 en de eerste steen van de toren werd gelegd op 22 mei 1452 door communiemeester Jan Van Musene.

Per jaar werd er ongeveer 1,5 meter aan de toren bijgebouwd. De toren werd door geldproblemen niet voltooid volgens het oorspronkelijke plan. De godsdienstoorlogen slorpten veel geld op en de oude Zandpoort, waar buskruit in lag opgeslagen, ontplofte in 1546 waarbij een derde van de oude stad verwoest werd en 200 mensen omkwamen.

Hierdor verslechterde de financiële situatie nog meer. Men is nog wel begonnen met het eerste stuk van de achthoekige torenspits, dat is het deel waar de torenwachter zijn ronde deed om branden in de stad op te sporen, maar rond 1520 is de bouw definitief stilgelegd op een hoogte van 97,28 meter.

Skywalk

Het symbool van Mechelen is ongetwijfeld de imposante Sint-Romboutstoren. De Sint-Romboutstoren biedt je een totaalbeleving: zowel de Skywalk op de 97m hoge toren, als de beklimming ernaartoe (538 trappen), staan garant voor een unieke ervaring.

Je klimt naar het dak van Mechelen en komt onderweg op adem in de zes torenkamers, waar een gids je vertelt over de geschiedenis van de toren.

De weg naar de top is indrukwekkend: waar ter wereld vind je twee beiaarden in één toren?

Eenmaal boven doet het indrukwekkende uitzicht van op de Skywalk je verstommen. Bij helder weer kun je zelfs het Brusselse Atomium en de haven van Antwerpen zien.

Het aantal bezoekers in de toren is beperkt, je kan dus best even reserveren. Voor meer info:

E visit@mechelen.be

T +32 (0)15 29 76 54

Reserveren is zeker verplicht voor groepen (min. 10pers.)

Nuttige links
Wist je dat?

De Sint-Romboutskathedraal in Mechelen is de hoofdkerk van het aartsbisdom Mechelen-Brussel. Als zetel van de metropoliet van de Belgische kerkprovincie is zij de metropolitane kerk van België. De kathedraal is vooral beroemd vanwege de ruim 97 meter hoge toren met zijn twee beiaarden.