Evolutie en geschiedenis van het brandweerkorps

Ontploffing van Meagas

Donderdag 20 maart 1969 het is 20u15, Mechelen wordt opgeschrikt door een enorme ontploffing aan het begin van de Putse Steenweg in Sint-Katelijne-Waver (de meeste Mechelaars denken dat deze Sint-Katelijne-uitstulping na de rotonde al Bonheiden is).

ontploffing MeagasBij Meagaz ontploft een tankwagen geladen met 30.000 liter butaangas. Er is een lek aan een afsluitklep van de citerne. Een mechanieker van het Nederlandse bedrijf poogt dit te dichten.

Omdat men geen vonkvrij gereedschap gebruikt ontstaat er een vonk en schiet aan de lek het gas in brand. De arbeiders pogen eerst zelf de vlam te blussen, maar moeten de brandweer van Mechelen verwittigen.

De pompiers rukken met de eerste hulpwagen uit. Rond half negen komt bevelheber Georges Hendrickx met zijn Luitenant en zeven manschappen ter plaatse. Hoofdzaak was de tank te koelen. Maar het afkoelingsverlogen was te klein en tijdens de blussingswerken scheurt de tank open.

Om 20u40 explodeert het gas. Een hel die verwonderlijk geen doden heeft geëist. Een gedeelte van de tank werd als een zware vliegtuigbom weggeslingerd. Nadien deden er zich een reeks van ontploffingen voor. Butaangasflessen, die met honderden lagen gestapeld in het Meagasstation suisden als raketten de lucht in en kwamen brandend neer. Heel de omgeving brandde. Geneesheren werden opgeroepen om de gewonden in de ziekenhuizen op te vangen.

Het vuur woedde meer dan 24 uur. De moedige pompiers konden door bestendig koelspuiten voorkomen dat een propaan-en butaantank met een respectievelijke opslagcapaciteit van 25.000 en 18.000 liter ontplofte. Zoniet had gans Pasbrug plat gelegen.

Zes personen waaronder vier brandweermannen werden zwaar gewond: de brandweermannen waren Theo Van Steenwinckel, Willy De Maeght, Louis Van Bosstraeten en Marcel Bus. Vier onder hen liggen in een gracht met een zware spuit en het vloeibaar gas komt er terecht. De oudste brandweerman vangt het vuur op voor zijn collega’s. Zijn oren worden deels weggebrand. Hij heeft brandwonden in het gezicht.

MeagasHet uniform is zo gekrompen dat het van zijn lichaam moet losgesneden worden. De mannen komen in het hospitaal terecht maar hernemen allemaal hun dienst, ook de zwaar geblesseerde. Ook twee bewoonsters uit de buurt liepen zware brandwonden op.

Verder werden tientallen lichtgewonden (door glasscherven en lichte brandwonden), naar alle ziekenhuizen in het Mechelse gevoerd. Brandweerkorpsen uit Mechelen, Antwerpen, Willebroek en Heist stonden 24 uur in de bres.

De aanblik van het ontplofte gasstation, vrijdagochtend 21 maart, leek een getroffen gebied door en luchtaanval. Ongeveer 200 woningen werden zwaar beschadigd. Het gassstation werd weggeveegd, het aanpalende houtbedrijf Vilbo-Vilpas lag in de as. Vier tankwagens en twee auto's waren nog een hoopje ijzer.

De ontploffing richtte in een straat van 500 meter, voor meer dan 20 miljoen Bf. schade aan in de wijk pasbrug. Nadien moest de bevolking een nieuwe strijd aanbinden, niet tegen de vlammen en het vloeibaar gas, maar tegen de bureauccratie en de verzekeringsmaatschappijen.

1954 - 1984
De hel ...

Twintig jaar na de feiten was een groot deel van de geteisterden nog steeds niet vergoed. Ook het proces voor de Mechelse rechtbank in verband met de verantwoordelijkheid van deze ramp werd één groot kluwen. Vijf jaar na de ramp werd de zaak behandeld. Op 8 januari 1975 werd enkel Meagas-directeur, de Nederlander Wagemaker, veroordeeld tot 1 maand voorwaardelijke gevangenisstraf.

Wat de Cmdt.Hendrickx nog steeds dwars zit is het feit dat die tankwagen die avond daar niet moest zijn en dat er aan het lek door Meagas-personeel werd gesleuteld, zeg maar geknoeid, zonder vonkvrij gereedschap. Dit heeft uiteindelijk de tankwagen in brand gezet.

Meagas werd burgerlijk aansprakelijk gesteld ... maar ging in faling.


Nuttige links
Wist je dat?

Cmdt.Hendrickx was zestien maanden bevelhebber van het brandweerkorps van mechelen, toen hij die avond naar de pasbrug uitrukte. De opdracht was geen lachertje. Er stond een tankwagen met vloeibaar gas in brand. Wat de Cmdt. nog steeds dwars zit is het feit dat die tankwagen die avond daar niet moest zijn.